ไม่ได้เขียนมาหลายวัน มาวันนี้ก็ยังไม่มีเวลา ผมเลยขอเอางานที่ลงในนิตยสาร "ฅนตะวันออก เล่ม 4" มาให้อ่านกันดู เป็นนิตยสารที่ผมเองเป็นบรรณาธิการ (เหตุนี้แหละ ชีวิตก็เลยยุ่ง)และหนังสือเล่มนี้ก็กำลังจะแล้วเสร็จแล้วครับ มันเป็นเหมือนการยกภูเขาออกมาจากอกอย่างไรอย่างนั้น
ครั้งนี้ผมขอลงบทความดนตรีก่อนนะครับแล้วสักวันสองวัน บทวิจารณ์หนังสือ บทความเกี่ยวกับหนัง รวมไปถึงบทบรรณาธิการและหน้าปกหนังสือจะตามมาเป็นลำดับ
คราวนี้บล็อกของผมคงไม่จำเจ

บ็อบ มาร์เลย์ : ผู้กำเนิดเร็กเก้ บทเพลงแห่งเสรีภาพ



หลายคนคงเคยได้ยินชื่อ บ็อบ มาร์เลย์ (Bob Marley) หรือบางครั้งอาจจะเคยฟังเพลงผ่านๆโดยไม่รู้ว่าเสียงที่เปล่งออกมาจากชายผู้นี้มีความหมายและนัยยะบางอย่างแฝงเร้นซ่อนเอาไว้ แม้ดนตรีลักษณะนี้จะมีจังหวะที่สนุกสนาน แต่ใครสักกี่คนจะรู้ว่าข้างในนั้นเต็มไปด้วยความขมขื่นและโหยหาซึ่งเสรีภาพ

บ็อบ มาร์เลย์ มีชื่อจริงว่า โรเบิร์ต เนสต้า มาร์เลย์ เกิดเมื่อวันที่ 6 กุมภาพันธ์ 1945 ในเขตชนบทของประเทศจาไมก้า สนใจและลุ่มหลงในดนตรีพื้นบ้าน(เร็กเก้)ของตนเอง โดยดนตรีชนิดนี้เป็นที่นิยมในพวกผู้ใช้แรงงานผิวดำในประเทศ โดยเนื้อเพลงส่วนใหญ่กล่าวถึงการแสวงหาเสรีภาพ สะท้อนมุมมองทางด้านการเมือง การแบ่งแยกสีผิวและความไม่เท่าเทียมกันในสังคม มาร์เลย์ได้ทำให้ดนตรีเร็กเก้เป็นที่รู้จักในวงกว้าง และเขาเองถูกเรียกว่า ราชาเร็กเก้ มาตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน

มาร์เลย์มีเพียงกีตาร์และฮาร์โมนิการ์คู่ใจ ขับบรรเลงเพลงเรียกร้องเสรีภาพ เรียกร้องถึงจิตวิญญาณความเป็นธรรม และเป็นปากเป็นเสียงให้กับผู้ใช้แรงงานผิวสี หรือพลเมืองชั้นสองในสังคม

บทเพลงของ บ็อบ มาร์เลย์หลากหลายเพลง ถูกขบวนการคนผิวดำและต่อต้านการเหยียดสีผิวนำไปใช้เป็นเครื่องมือในการแสดงออกถึงประเด็นทางสังคม กลุ่มขบวนการเหล่านี้คือกลุ่มหรือลัทธิรัสตาฟารี *(Rasta Farians) ที่มีสีประจำคือ แดง เหลือง เขียว สีทั้งสามสีนี้เราสามารถพบเห็นได้ในเสื้อผ้าเครื่องแต่งกายหลากหลายชนิดของผู้คนในสังคมผู้ชื่นชอบดนตรีเร็กเก้ เพราะดนตรีเร็กเก้กับลัทธิกลุ่มรัสตาฟารี (Rasta Farians) แทบจะกลมกลืนเป็นเนื้อเดียวกัน ความหมายของสีทั้งสามอย่างนี้ก็แผกแตกต่างกันออกไป โดยสีแดงมีความว่า พระอาทิตย์ สีเหลืองมีความว่าผืนดิน สีเขียวมีความหมายว่าต้นไม้และความอุดมสมบูรณ์ และเอกลักษณ์อีกอย่างหนึ่งของผู้ชื่นชอบดนตรีเร็กเก้ คือการถักผมทรง Dread-lock (ทรงผมทรงหนึ่งที่เป็นที่นิยมใหมู่คนแคริบเบียน)

ที่เป็นสัญลักษณ์และลืมไม่ได้เลยสำหรับผู้นิยมดนตรีเร็กเก้เห็นจะเป็น กัญชา โดยลัทธิรัสตาฟารีมีความเชื่อว่า กัญชาเป็นสมุนไพรเพื่อทำสมาธิและใช้ในการเข้าพิธีกรรมในศาสนา ทุกครั้งเมื่อมีการทำพิธีกรรมต่างๆ ชาวรัสตาฟารีจะต้องเสพกัญชาก่อนเสมอ

มาร์เลย์ตั้งวงดนตรีขึ้นมาชื่อว่า "บ็อบ มาร์เลย์ แอนด์ เดอะ เวลเลอร์ส" (Bob Marley and the Wailers) ในปี 1964 นับเป็นศิลปินเพลงเร็กเกคณะแรกที่โด่งดังไปทั่วโลก

บทเพลงเร็กเก้เฟื่องฟูมากที่สุดในทศวรรษที่ 1970 โดยการตระเวนเล่นคอนเสิร์ตอย่างสม่ำเสมอและไม่รู้จักเหน็ดเหนื่อยของบ็อบ มาร์เลย์

ในปี 1975 บ็อบมาเลย์ได้แต่งงานกับริต้า พร้อมๆกับการจัดคอนเสิร์ตที่เกือบทำให้เขาจากโลกนี้ไป โดยก่อนหน้าคอนเสิร์ต 2 วัน มีกลุ่มมือปืนมาดักยิงตัวเขา ริต้า และผู้จัดการวงดนตรี แต่โชคดีที่ไม่มีใครเสียชีวิต เขายังคงเดินหน้าแสดงคอนเสิร์ตต่อไปทั้ง ๆ ที่ใช้ผ้าคล้องแขนกับคอเพราะบาดเจ็บ

ปี 1976 บ็อบ มาเลย์ต้องงดรายการคอนเสิร์ตทัวร์ทั่วยุโรป เนื่องจากตรวจพบเป็นมะเร็งที่เท้าขวา อันเนื่องมาบาดแผลระหว่างการเล่นฟุตบอลในอดีตแล้วละเลยไม่รักษา แต่บ็อบก็สัญญากับตัวเองว่า เมื่ออาการดีขึ้น เขาจะกลับมาแสดงคอนเสิร์ตทันที

ในคอนเสิร์ต One Love ที่จาไมก้าเมื่อ 22 เมษายน 1978 บนเวที บ็อบได้สร้างประวัติศาสตร์ไว้ โดยการให้ประธานาธิบดี และผู้นำฝ่ายค้านขึ้นไปจับมือกัน

เหตุการณ์นี้ส่งผลให้เขาได้รับรางวัล The United Nations' Peace Medal ในเดือนมิถุนายน 1978

ปี 1980 บ็อบเป็นผู้นำในการเฉลิมฉลองการประกาศอิสรภาพของซิมบับเวย์ และกันยายนของปีเดียวกันนี้คณะแพทย์ตรวจพบว่ามะเร็งลุกลามไปยังปอดและสมอง ได้ลงความเห็นกันว่าอีกไม่นานราชาเร็กเก้คงจากไป หมดหวังที่จะเยียวยารักษา แต่มาร์เลย์ก็ยังใจแข็งบินไปเล่นคอนเสิร์ตที่ Stanley Theatre นครพิตสเบิร์ก โดยไม่รู้ตัวว่านั่นจะเป็นคอนเสิร์ตครั้งสุดท้ายของตัวเอง

บ็อบ มาเลย์อยากจะกลับจาไมก้าบ้านเกิด แต่ไปไม่ไหว จึงแวะพักที่นครไมอามี และจากโลกนี้ไปเมื่อวันที่ 11 พฤษภาคม 1981 ด้วยวัยเพียง 36 ปีเท่านั้น

ศพถูกนำกลับมาฝังไว้ที่บ้านเกิดในจาไมก้า



เร็กเก้เมืองไทย


ในประเทศเล็กๆนี้ บทเพลงเร็กเก้ยังขับขานอยู่ในซอกหลืบมุมอับ และมีน้อยคนที่นิยมชมชอบเข้าถึงจิตวิญญาณของดนตรีประเภทนี้อย่างจริงจัง บทเพลงเหล่านี้ถูกเปล่งออกมาผ่านมุมมองของวงดนตรีทีโบน ผ่านเสียงแหบเครือของจ๊อบ บรรจบ ผ่านจังหวะสนุกสนานของวงไคโจ บราเธอร์ ผ่านท่วงทำนองของคาราบาว และล่าสุดถูกบรรเลงออกมาโดยกลุ่มศิลปินเร็กเก้หน้าใหม่นาม ศรีราชา ร็อกเกอร์

บทเพลงเร็กเก้ ไม่ใช่แนวดนตรีที่ใหม่เลยหากนับจากการถือกำเนิดที่เลยครึ่งศตวรรษมาแล้ว แต่ประเทศไทยยังถือว่าเป็นแนวดนตรีที่ใหม่และนอกกระแสอยู่ เพิ่งมารู้จักและเป็นที่นิยมเมื่อเพลงของจ๊อบ บรรจบ ถูกนำไปเป็นเพลงประกอบขอบภาพยนตร์ 2 เรื่องติดๆกันนั่นคือ ภาพยนตร์เรื่องพลอย(กำกับโดย เป็นเอก รัตนเรือง) และสวยลากไส้(กำกับโดยทศพล ศิริวัฒน์และพีระพันธ์ เหล่ายนตร์)

*ลัทธิรัสตาฟารี (Rasta Farians) คือผู้ที่นับถือศาสนาคริสต์ แถบแคริเบียน ส่วนมากคือพวกทาสคนดำ ที่อาศัย อยู่แถว Jamaica



Comment

smilebig smileopen-mounthed smileconfused smilesad smileangry smiletonguequestionembarrassedsurprised smilewinkdouble winkcry ???????????????   ??????????????????
smilebig smileopen-mounthed smileconfused smilesad smileangry smiletonguequestionembarrassedsurprised smilewinkdouble winkcry ???????????????

Tweet

สังเกตุได้ว่า ในหลายๆแนวดนตรี ไม่ว่าจะเป็น blus ซึ่งก็กำเนิดมาจากทาสผิวดำร้องเล่นระบายความข่มขื่น หรือแม้กระทั้งแนวพังค์ ในเริ่มแรกก็เกิดจากการต่อต้านการเมืองของพวกนักศึกษา ดนตรีในตะวันตกหลายๆแนว มักเกิดจากความอัดอั้น ขมขื่นทั้งนั้นเลย

#1 By berserkrabbit on 2007-09-18 17:28

ไม่เคยได้ฟังหรอกครับศิลปินเมืองนอก
เพราะส่วนใหญ่จะฟังเพลงเพื่อชีวิต
หรือลูกกรุงยุค 2520
ถ้าจะกรุณาให้เอาไฟล์เพลงมาลงให้ด้วยนะครับ

#2 By ภูริ on 2007-09-18 19:04

-คุณ berserkrabbit
ผมว่าจริงอย่างคุณพูดเลยครับ ดนตรีทุกแขนงล้วนมีที่มาที่ไปของมันเอง เพียงแต่ในปัจจุบัน ยุคสมัยที่เต็มไปด้วยผลประโยชน์ทางธุรกิจ มันทำให้การรับรู้ถึงเกี่ยวกับเรื่องราวเหล่านี้ลดน้อยลงไป แต่ไม่เป็นไรครับ เพราะคนรุ่นใหม่ที่ตั้งใจศึกษาเรื่องราวเหล่านี้ยังมีไม่น้อย
เพราะหลายคนต่างรู้ว่า "บทเพลงเป็นมากกว่าทำนองที่ผ่านเข้าหู"

-คุณภูริ
จริงๆผมก็ไม่ได้เก่งภาษาอังกฤษหรืออะไรเลย แต่ผมไม่เคยปิดกั้นตัวเอง และคิดเสมอว่าเพลงเป็นภาษาสากลที่ผู้คนรับรู้ด้วยกัน เพลงเพื่อชีวิตผมก็ชอบครับ และเพลงอื่นๆผมก็ยังฟัง บางทีการฟังเพลงมันก็แล้วแต่บริบทว่าเราอยากรู้เกี่ยวกับเรื่องอะไร เพราะเพลงหนึ่งเพลงอาจซ่อนอะไรไว้มากมาย

ขอบคุณที่แวะเข้ามาเยี่ยมครับ
เราชอบบ็อบตรงที่เราก็ต้องการสิทธิเสรีภาพและความเสมอภาค ที่สำคัญเราเข้าจัยนาย..บ็อบ เพราะเราก็สูบกัญชาเหมือนกัน

#4 By สาวก บ็อบ มาเลย์ (203.113.61.103) on 2007-09-21 21:37

ชอบมั่กๆคร้าbig smile

#5 By เบน (125.26.10.3) on 2008-05-22 16:33

เชียงรายนะ มีคนฟังไม่ถึง20คนอ่ะ เพราะหาฟังยากชิบ จะมีก็เเต่เพรงโหลๆ

#6 By เด็กเชียงราย (58.9.187.233) on 2008-06-01 20:40

เร็กเก้สุดยอด

#7 By เขาหลักโค (117.47.81.92) on 2008-06-19 10:52

ชอบเพลงเเนวนี้มาคับ สบายหูดี

#8 By ลีเป๊ะ สตูลคับ (118.173.175.171) on 2008-07-04 10:14

เขาคือผู้ปลดปล่อยbig smile big smile

#9 By (125.27.125.238) on 2008-08-10 14:04

เรกเก้คือชีวิตจิตใจ

#10 By aof (118.172.167.175) on 2008-08-29 10:48

bob

#11 By (58.147.54.64) on 2008-12-19 20:14

บทเพลงและดนตรีมันเป็นสากล
ไม่แบ่งแยกชนชั้นและวรรณะ
ถึงจรดด้วยภาษาอักขระ
ที่เป็นภาษาต่างพันธุ์
ก็สามารถเข้าใจกัน.. ด้วยจิต..และวิญาณ

#12 By กีตาร์มารีเชน (118.173.157.210) on 2008-12-30 23:08

question hohooh

#13 By dream (118.172.65.250) on 2009-01-26 09:37

เร็กเก้เมืองไทย



ในประเทศเล็กๆนี้ บทเพลงเร็กเก้ยังขับขานอยู่ในซอกหลืบมุมอับ และมีน้อยคนที่นิยมชมชอบเข้าถึงจิตวิญญาณของดนตรีประเภทนี้อย่างจริงจัง บทเพลงเหล่านี้ถูกเปล่งออกมาผ่านมุมมองของวงดนตรีทีโบน ผ่านเสียงแหบเครือของจ๊อบ บรรจบ ผ่านจังหวะสนุกสนานของวงไคโจ บราเธอร์ ผ่านท่วงทำนองของคาราบาว และล่าสุดถูกบรรเลงออกมาโดยกลุ่มศิลปินเร็กเก้หน้าใหม่นาม ศรีราชา ร็อกเกอร์



บทเพลงเร็กเก้ ไม่ใช่แนวดนตรีที่ใหม่เลยหากนับจากการถือกำเนิดที่เลยครึ่งศตวรรษมาแล้ว แต่ประเทศไทยยังถือว่าเป็นแนวดนตรีที่ใหม่และนอกกระแสอยู่ เพิ่งมารู้จักและเป็นที่นิยมเมื่อเพลงของจ๊อบ บรรจบ ถูกนำไปเป็นเพลงประกอบขอบภาพยนตร์ 2 เรื่องติดๆกันนั่นคือ ภาพยนตร์เรื่องพลอย(กำกับโดย เป็นเอก รัตนเรือง) และสวยลากไส้(กำกับโดยทศพล ศิริวัฒน์และพีระพันธ์ เหล่ายนตร์)


embarrassed question

#14 By dream (118.172.65.250) on 2009-01-26 09:38

#15 By (124.157.244.24) on 2009-02-20 14:14

มันมีประโยคหนึ่งผมไม่แน่ใจว่าเป็นคำพูดของบ๊อบหรือป่าวนะ เค้าพูดว่า

"กัญชานั้นไม่ได้ช่วยให้เราหาคำตอบของชีวิตได้ แต่กัญชามันจะทำให้เราลืมคำถามของชีวิตต่างหากล่ะ"

วีรบุรุษของการเรียกร้องสิทธิเสรีภาพ ที่ไม่เคยทำร้ายคนบริสุทธิ์ ผมยกให้เค้าเลยล่ะ "บ๊อบ มาร์เลย์"

#16 By PupaeHERO on 2009-02-23 11:32

●SKA ROOTS ROCK REGGAE●

#17 By ไทวิจิต on 2009-03-03 01:00

#18 By (222.123.63.63) on 2009-05-20 12:50

#19 By บี บ้า บ้อแ (124.121.183.121) on 2009-05-27 15:45

ผมเปิดร้านเรกเก้อยู่ภูเก็ต

#20 By บี บ้า บ้อ บาร์ (124.121.183.121) on 2009-05-27 15:46

ทำไมเขาถึงเรียกเร็กเก้

#21 By แอน (61.7.149.195) on 2009-05-28 11:54

ยัยบื้อเร็กเก้ก็ไม่รู้จัก

#22 By ปั้น (61.7.149.195) on 2009-05-28 11:56

ยังไง มันคือดนตรีคลายความเครียด ที่ได้ออกกำลังกระโดด ไปมาได้เงื่อยดี

#23 By (58.137.142.188) on 2009-05-29 11:22

ยังไง มันคือดนตรีคลายความเครียด ที่ได้ออกกำลังกระโดด ไปมาได้เงื่อยดี

#24 By (58.137.142.188) on 2009-05-29 11:23

#25 By (124.121.166.167) on 2009-06-01 06:05

ชอบ

#26 By (114.128.27.69) on 2009-06-01 09:11

ดีจัยจังที่ผมมีเพื่อนๆๆพี่ๆๆน้องๆๆเร็กเก้อีกมากมายพวกคุณคือสุดยอด เพื่อนพ้องพี่น้องเร็กเก้สกาbig smile

#27 By สมาคมเร็กเก้คลอง6 (124.121.48.235) on 2009-06-02 11:52

รักว่ะsad smile

#28 By เบลล่า (61.19.153.196) on 2009-06-04 11:26

นายเเน่มากวะ

#29 By ใต้-แป้ง (117.47.25.143) on 2009-06-07 03:33

ผมรัก บ็อบ มาร์เลย์

#30 By นิภัทร์ สังข์ทอง (110.164.232.235) on 2010-02-16 18:03

ห่วยแตกมากๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆ

#31 By ลาเวนเดิม (58.8.211.66) on 2010-03-09 10:55